Bugün dünyanın en değerli 10 şirketinin 7’si yeni iş modelleri geliştiren internet şirketleri. Amazon, Google ve Facebook ABD’de; Alibaba ve Tencent Çin’de olmak üzere bu şirketlerin 5’i hemen hemen 20 yıldır varlık gösteriyor. Peki, bu kadar büyük bir değer ve pazar gücü nasıl oldu da bu kadar hızlı oluştu? Nedenlerini bu yazıda incelemeye çalışacağım. Okuduğum bir Ali Baba röportajından esinlenerek yola çıktığım araştırma aşağıdaki analizleri özetlememle sonuçlanmış oldu, değerlendirmelerinize sunuyorum.

Tekrar bu şirketlere dönersek; tüm bu şirketlerin ortak özelliği akıllı veri alanındaki gelişmelerle ortaya çıkan yeni olanakları kullanmaya başlamalarıydı. Bu şirketler ‘akıllı işletme’ olarak adlandırılan bir yaklaşımı kullanıyorlardı. Bence bu yaklaşım geleceğin iş mantığını temsil edecek.

Akıllı İşletme Nedir?

Ortak bir iş hedefini gerçekleştirmek amacıyla online bir ağda koordine olan bir organizasyon; verinin etkili bir şekilde eş zamanlı kullanılması için makine öğrenimi (machine learning) teknolojisini kullandığında akıllı işletme ortaya çıkar. Çoğu operasyonel kararın makinelerle verildiği bu teknoloji tabanlı model, şirketlerin hızlı değişen pazar koşullarına ve müşteri tercihlerine uyum sağlamasına; iş ortaklarıyla birlikte hızlı hareket edebilme kabiliyetiyle geleneksel işletmelere karşı güçlü bir rekabet avantajı kazanmasına olanak sağlar.

Her geçen gün geliştirilen yazılımların gücü ve dijital veri makine öğrenimini geliştiren en önemli unsurlardır. Algoritmalar her geçen gün düzenlendikçe ve daha fazla veri işledikçe alınacak sonuçlar giderek daha da iyi olur. Belirli veya olası aksiyonlar için olasılığa dayalı öngörü modelleri geliştirilerek oluşturulan algoritmalar her bir düzenlemeyle daha iyi kararlar üretmek için veri yığınlarını işler. Bu öngörü modelleri de çoğu iş kararı için bir temel oluşturur. Böylece makine öğrenimi teknolojik bir inovasyon olmanın ötesine geçer: Algoritmalar ve bunların sürekli iyileştirilmesiyle çıktılar giderek insani karar verme sürecinin yerini almaya başlar. Bu dönüşümle temeldeki iş yapma şekilleri dönüşmeye başlar.

Peki bu iş nasıl uygulanır? Bankacılıktan çok basit bir örnek verelim. Eğer zayıf kredi notu olan bir müşteri borcunu zamanında öderse, ya da iyi kredi notu olan bir müşteri borcunu ödeyemezse algoritmada ince bir ayar yapılması gerektiği açıktır. Peki hangi parametreler eklenmeli ya da kaldırılmalıdır? Hangi müşteri davranışına daha çok ağırlık verilmelidir? Bunun gibi yeniden ayarlanan algoritmalar giderek daha hassas tahminler üretirken, bankaların kredi riskleri ve maliyetleri de düzenli olarak düşer. Bunun sonucunda da giderek daha başarılı olan bir işletme görürüz, çünkü kredi operasyonu giderek azalan bir hata oranına kavuşur.

Peki, bu tür bir işletmeye nasıl dönüşebilirsiniz?

  1. Her aktiviteyi yazılımlaştırın, özellikle de müşteri hareketlerini.

Akıllı bir işletmede tüm aktiviteler (yalnızca bilgi yönetimi ve müşteri ilişkileri değil), yazılım kullanılarak yapılandırılır. Böylece bunları etkileyen kararlar otomatize edilebilir. Ancak bu konu şirketin faaliyetlerini yönetmek için ERP yazılımı satın alması gerektiği anlamına gelmez. Yani benim SAP’im var her modülü de kullanıyorum demeniz yetmez. SAP gibi klasik yazılımlar, süreçleri ve karar akışını sabitleştirir ve ne yazık ki genellikle de sınırlandırır. Bunun tersine, akıllı işletmelerdeki baskın mantık gerçek zamanlı tepkiselliktir. Atılacak ilk adım insanların mevcut karar verme şekillerine yönelik bir model geliştirmek ve bu sürecin unsurlarını yazılıma eklemektir. Yani SAP’den yine örneklemeli devam edersek, SAP’yi bir platform olarak kullanan amaca yönelik mikro portal ve mobil uygulamaların çok hızlı üretilmesi gerekir.

  1. Tüm operasyonel kararları otomatize edin.

Akıllı bir işletme olabilmek için şirketiniz, kendisine ait verilerin analiz edilmesiyle desteklenen yöneticilerin değil; gerçek zamanlı veri kullanan makinelerin olabildiğince fazla sayıda operasyon kararı verebilmesini sağlamalıdır. Karar verme mekanizmasını bu şekilde dönüştürmek, bunu gerçekleştirmek kolay değildir. Çünkü çoğu yöneticinin kararı sağduyuya ya da bilinçaltı nörolojik aktivitelere dayalıdır. Bunların analizi için biz şirkette çeşitli araçlar kullanıyoruz.

  1. Veri akışını ve entegrasyonunu sağlayın.

Birbiriyle bağlantılı çok sayıda oyuncunun yer aldığı ekosistemlerde iş kararları karmaşık bir koordinasyon gerektirir. Bunların arasındaki veri entegrasyonları aşırı önemlidir.

Mikro servisler, web servisleri, veri iletişim standartları ve API’lar, ekosistemde veriye erişebilecek ve düzenleyebilecek kişileri sıkı bir şekilde kontrol edebilmenin yanı sıra, diğer iş ortakları arasında veri akışını sağlama konusunda çok önemli rol oynar. Farklı yazılım sistemlerinin birbiriyle online olarak “konuşmasını” ve koordine olmasını sağlayan API’lar en kritik araçlardır. Teknik altyapıyı doğru bir şekilde oluşturmak sadece başlangıçtır. İzlenecek yön açık ve nettir, ağda birbiriyle ilişkili veri ne kadar çok olursa, işletmeler o kadar akıllı hale gelir ve ekosistemin yarattığı değer de o kadar artar.

  1. Algoritmalar geliştirin ve uygulayın.

Bir işletme tüm operasyonlarını online olarak yürüttüğünde bir veri yağmuru oluşur. Bu verileri özümsemek, yorumlamak ve kendi yararına kullanmak için şirket; işletmenin optimize etmeye çalıştığı temel ürün mantığını ya da pazar dinamiklerini açıkça ortaya koyan modeller ve algoritmalar oluşturmalıdır. Bunu yapmak çok sayıda yeni beceri gerektiren, devasa büyüklükte yaratıcı bir iştir. Dolayısıyla işin içine veri bilimciler ve ekonomistler de girer. Çözülmesi gereken problem, makinelere yaptırmak istedikleri işi açıkça belirtmektir.

Bu adımlar akıllı bir işletme yaratmanın temelidir: İşletmenizin daha akıllı olmak için kullanacağı veri havuzunu zenginleştirmek amacıyla yaratıcı verileştirme yöntemlerini uygulayın; iş akışlarını ve önemli iş ortaklarını online hâle getirmek için gerekli şeyleri yazılımlaştırın; gerçek zamanlı veri akışı ve koordinasyonunu sağlamak için standartlar ve API’lar oluşturun ve “akıllı” iş kararları üretmek için makine öğrenimi algoritmaları kullanın. Bu dört adımda yer alan tüm aktiviteler, yeni bir liderlik türü gerektiren önemli, yeni yetkinliklerdir.

Özetle yeni bir iş modeli ortaya çıktı ve giderek yaygınlaşıyor. Biz burada business smart çözümümüzle eğer bize ihtiyacınız olursa her zaman yanınızda oluyoruz.

Sevgi ve saygılarımla.