Yıllardır "verilerimiz yurt içinde olmalı" diye sözleşme maddeleri yazan kurumsal Türkiye, her sabah amerikan sunucularında başlatıyor iş gününe. Bu çelişkinin adı nedir diye sorarak başlamak istiyorum.
Sekiz Nisan 2026'da Fransa Dijital İşler Bakanlığı sessiz sedasız bir duyuru yaptı. Devlet iş istasyonlarında Windows dönemi kapanıyor. 2,5 milyon devlet bilgisayarı Linux'a geçecek. Sadece işletim sistemi değil; Microsoft Teams, Zoom, Dropbox — hepsi kapı
dışarı. Yerine egemen, açık kaynaklı, Fransız altyapısında çalışan araçlar geliyor.
Fransız Bakan David Amiel'in tek bir cümlesi var bu kararın arkasında: "Dijital kaderimizin kontrolünü yeniden ele geçirmeliyiz."
Ben bu cümleyi okuyunca aklıma Türkiye'deki onlarca kurumsal müşterimiz geldi. Ve içimden bir ses:
"Kaç yıldır biz de bunu söylüyoruz."
FRANSA NE YAPTI? RAKAMLARLA
- 2,5 milyon devlet iş istasyonu Windows'tan Linux'a taşınıyor
- 80.000 Sağlık Sigortası çalışanı Teams, Zoom ve Dropbox'tan çıkarıldı
- Tüm bakanlıklar 2026 sonbaharına kadar bağımsızlık planı sunmak zorunda
- ABD bulut sağlayıcıları Avrupa bulutunun %85'ini kontrol ediyor
- Avrupa'nın egemen buluta yatırımı 2027'de 23 milyar Euro'ya ulaşacak
Türkiye'nin Çifte Standardı
Yıllardır aynı sahneyi yaşıyorum. Bir kamu kurumu ya da büyük holdingin satın alma departmanı, LMS teklifimizi inceliyor. Sözleşme şartlarını sıralıyorlar. İlk madde her zaman aynı:
"Veriler Türkiye'de, yurt içi sunucularda tutulmalıdır. KVKK gereği."
Haklılar. KVKK'nın 9. maddesi açık: kişisel veriler, yeterli korumanın bulunduğu ülkelere ya da açık rıza olmaksızın yurt dışına aktarılamaz. Bunu biliyorlar. Bunu talep ediyorlar. Hatta bunu sözleşmeye yazıyorlar.
"KVKK'ya uyuyoruz" diyen kurumun BT altyapısının tamamı Seattle'daki sunucularda çalışıyor. — Gözlem · 2018–2026
Sonra o toplantıdan çıkıyorum. Aynı kurumun ofisinde Windows bilgisayarlar, Microsoft 365, Teams, Azure, Outlook. Personel eğitim takibi için bize "yurt içi sunucu" şartı koşan kurum, insan kaynakları süreçlerini SAP'ın Almanya veri merkezinde yönetiyor. Muhasebesi
Oracle'ın bulutunda. E-postaları Microsoft'un veri merkezinde.
Buna çifte standart demek bile yumuşak kalıyor. Bu, farkında olmadan yaşanan bir dijital teslimiyet.
Neden Böyle Oldu?
Suçlamak için yazmıyorum bunu. Anlamak için yazıyorum. Ve aslında nedeni oldukça basit:
alışkanlık, konfor ve alternatifsizlik algısı.
Microsoft, SAP, Oracle — bunlar on yıllardır kurumsal dünyada "default" kabul edildi. Sorgulanmadı. BT yöneticisi "Microsoft kullanıyoruz" dediğinde kimse soru sormadı. Ama yerli bir yazılım şirketi "biz yapabiliriz" dediğinde her madde tek tek sorgulandı,
her referans istendi, her SLA satır satır incelendi.
⚡ Büyük marka = güven varsayımı. Yerli yazılım = ispat yükümlülüğü. Türkiye'deki kurumsal yazılım pazarının kırık dinamiği bu.
Bu arada Fransa, bu dinamiği yıllardır sistematik biçimde kırıyor. Fransız Jandarması Ubuntu tabanlı GendBuntu'yu 2008'de benimsedi — bugün 100.000'den fazla bilgisayarda çalışıyor. Yani bu bir gece kararı değil. Fransa, 18 yıldır inşa etti ve şimdi hasat ediyor.
Peki Ya Biz?
Türkiye'de benzer bir irade var mı? Zaman zaman çıkıyor. Kamu Bilişim Platformu tartışmaları, yerli bulut girişimleri, Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi'nin açıklamaları... Ama "her bakanlık sonbahara kadar plan sunacak" düzeyinde somut bir direktif? Yok.
Kurumsal özel sektörde ise tablo daha da muğlak. KVKK belgelerini düzenli güncelleyen, veri envanteri çıkaran, DPO atayan şirketler; aynı anda verilerinin büyük çoğunluğunu yabancı bulut sağlayıcılarda tutmaya devam ediyor. Uyum kâğıt üzerinde, risk gerçekte.
Dijital egemenlik bir slogan değil, her gün verilen küçük kararların toplamıdır.
Biz 20 yıldır bu alanda çalışıyoruz. InfinityLMS, Türkiye'de geliştirilen, Türkiye'deki sunucularda çalışan, KVKK'ya yapısal olarak uyumlu bir platform. Sadece sözleşme maddesi olarak değil, teknik mimari olarak.
Müşterilerimize her zaman aynı şeyi söylüyorum: Verilerinizin nerede olduğunu bilmiyorsanız, KVKK'ya uyduğunuzu da bilmiyorsunuzdur. İyi niyetli olmak yeterli değil. Teknik gerçeklik önemli.
Fransa'dan Öğrenilecek Tek Şey
Fransız kararının en önemli boyutu teknoloji seçimi değil. İrade ve tutarlılık. "Dijital egemenlik istiyoruz" demek değil, "her bakanlık sonbahara kadar planını sunsun" demek.
Türkiye'deki kurumların KVKK ekipleri bu tutarlılığı göstermeye hazır. Hukuk departmanları bu tutarlılığı istiyor. Ama BT departmanları ve üst yönetim hâlâ "büyük marka güvenlidir" refleksiyle hareket ediyor.
Bu refleksi kırmak için bir Fransa direktifine ihtiyaç yok aslında. Sadece şu soruyu sormak yeterli:
Bugün imzaladığınız KVKK beyannamesinde yazan veriler, gerçekte nerede?
Cevabı biliyorsanız, ve hâlâ değiştirmiyorsanız — o zaman KVKK bir uyum meselesi değil, bir iletişim meselesidir sizin için.
Cevabı bilmiyorsanız — konuşalım.
Saygıyla.